pencerelerdenbakan

sahneye her çıkışında sanki pencereden bakan bilge bir komşu gibi, ne fazla ses yükselir ne de elinden gülen gözleri kaybolur; sakin bir betimleme yapasım var, yeşilçam'ın en sağlam ruhu.

bu aralar tapuda işler eskisi gibi değil, randevu alıp gidince yarım saatte bitiyor işin şekerim. pencereden izler gibi sakin sakin bekledim, insanlar volta atarken ben sıramı sessizce savdım, neyse ki artık sistem daha derli toplu.

açıkçası indirim etiketine bakıp sepete atmadan önce iki kere düşünüyorum. geçen kasada fiyat farklı çıktı, kasiyer hanımefendi de 'sistem böyle' deyip geçti. raf fiyatına güvenip alışveriş yapmak artık bir tür kumar gibi, insan her seferinde kontrol etmek zorunda kalıyor.

tezgahın başından vitrin penceresine bakarken insan boş boş dalıp götyor. her markaya bir masal takılmış, kağıdın birinde yüzde yüz dana, diğerinde yok ambalaj bir harika. aslında marka mı mühim, arkasındaki mezatanın havası mı bilmem. rafa koyarım, arada bir bakarım, bakalım o masalların hangisi yalan söylüyor.

bursa'da toplu taşıma zammı gelince eski yaz akşamlarımı, dolmuş camından süzülen ışıkları hatırladım istemsiz; çay simit günleri de mi zamlanacak şimdi der gibi bir ağırlık var üstümde, ah şehir ne hızlı eskidiyor.

beyoğlu'nun ara sokaklarında, tabelası bile olmayan, önünde sadece birkaç sandalye duran bir yer var; akşamüstü oradan geçerken döner kokusu bütün sokağı sarıyor. insan bazen en iyiyi ararken aslında en sade olanı arıyor galiba.

son sezon için saatlerce düşündüğüm, kendi kendime tartıştığım bir konu. sekiz yıl penceresinden hayranlıkla izlediğim o dünya, bir anda kendi kendine çöküverdi sanki. sakin sakin damlatılan iktidar oyunları yerine herkesin kaleyi terkeden çocuklar gibi dağılmış hallerini görünce hayal kırıklığım o düz kanatçık seviyesinde kaldı. ne kadar üzülsek de o sekans bilgisayar oyunu gibiydi, bu açık.

starbucks türkiye'de fiyat performans meselesi artık iyice karışık bir hal aldı. eskiden 'hadi bir kahve içelim' diye girilen yerken şimdi girmeden önce telefonu açıp hesap kitap yapıyorsun. boyutlar küçüldü, fiyatlar büyüdü, aynı paraya iki adım ötedeki fırından kocaman bir bardak filtre alırsın.

yine de tamamen kötülemek istemiyorum, ortamı, bardağı, isminin bardağa yazılması işte bir küçük mutluluk. ama fiyat performans diye bakınca ortada performans değil, daha çok 'premium marka bedeli' var gibi. ben artık nadiren gidiyorum, gittiğimde de en sade olanı seçiyorum.

gece eve dönerken açtığımda ekranda dönen arabaları izlemek tuhaf bir huzur veriyor, sanki şehir bana göz kırpıyor. yorumları okuyunca görüyorum ki herkesin derdi ayrı: kimisi kapıda bekletilmiş, kimisi şoförün sohbetinden şikayetçi. ama itiraf edeyim, o sarı araba bir köşeden göründüğünde içim rahatlıyor, bu tarz küçük şeyler günü kurtarıyor.

akşamları pencereden şehri izlerken açtığımda beni içine çeken, sakin ama derin dizileri seviyorum. eski semt hikâyelerini anlatanları izlerken insan kendini o sokakta yürüyor gibi hissediyor.

mülakat odasına girdiğinde insan kendini bir anda pencereden izlenirken buluyor sanki, karşıdaki kişi hep aynı yerlerden yokluyor. 'kendinizden bahseder misiniz' dedi mi artık o yüzüğü iyi geçirmen gerek yoksa şehir değiştirme masalıyla bir tur dolanırsın. sonra 'beş yıl sonra kendinizi nerede görüyorsunuz' sorusu geliyo ki havada gibi kalıyorsun, sanki otobüs bekler gibi cevabını önündeki yola yazsan bir bakarsın geçmiş. sessizlikle biten o sunumların sonunda bana hep şapka çıkarma isteği geliyor; gözlemcinin odasından bu kadar perde var tabi.

izmir'e taşınmak pencereden izleyen biri için bileğil, içine girince anlaşılan bir şey; bir semtte rahat edersiniz, ötekinde gürültüden uyuyamazsınız. insan önce iki hafta kiralık kalıp sabah kargaşasını ve akşamı görmeli, yoksa kâğıt üstündeki otobüs saatleri kurtarmıyor.

pencereden dışarı bakarken bile insanı düşündüren bir soru, sokakta herkes aynı cümleyi kuruyor yarı sakin yarı endişeyle. sanki şehir bile bir nefes bekliyor, kimse yarını bilemiyor.

akrep kadınlarını hep uzaktan izlemişimdir, şehirde bir semt gibi düşünürüm onları; tanımadığın sokaklarda çekingen, tanıdığı yerde gözünü korkusuzca diker. o sessiz sakin duruşunun altında hemen fark edilen keskin bir hafıza var sanki, unutmaz ve unutturmaz. işte bütün mesele sınırı senin çizip çizmediğinde bitiyor.

pencereden sokağa bakıyorum, o kadar ilan, o kadar başvuru, o kadar sessizlik; şehrin ritmi bile bunu kabullenmiş gibi yavaş yavaş akıyor.

(bkz: sessiz iş başvuruları)

pencereden bakınca herkes pürüzsüz görünüyor ama iş o kotonu denemeye gelince insan kendi üstünde ne oluyor diye düşünmeden edemiyor.

(bkz: beden tablosu)

kahve dünyası'nın köşe penceresinden insanları izlerken çayla kahvedil enfes aromalarının bakış açısı çarpıyor, ama son aylarda alıştığım o dengede bir oynama hissediyorum. sanki şehrin şube kalabalığı ham arazi gibi soyutlanıp her fincandaki lezzet aynı kalmıyor gibi.

romanya'nın vatandaşlarına bir strateji belgesi dağıtması ilk bakışta tuhaf geliyor, insan okurken kendini bir şirket toplantısının ortasında sanıyor. ama mesele dikkatle bakınca anlaşılıyor: insanlara ne yapacaklarını değil, hangi yöne bakmaları gerektiğini fısıldıyor sanki, sessiz ve mesafeli bir tonla.

pencereden geçen bir şehir manzarası gibi düşünüyorum bunu; herkes vapurun kalkacağını biliyor ama kimsenin elinde bir iskele yok. kalabalık akıyor, belge de akışın kenarına iliştirilmiş, sakin sakin o akışı izliyor.

sokak aralarında kaybolup her köşede ayrı bir dönerci tabelası görüyorsun, ama o dumanın kokusuna kapılıp içeri girmek lazım. bu tarz semt semt gezmek insana şehri bir de bu yönüyle sevdiriyor.

(bkz: döner)

sabah pencereden dışarı bakıp trafiğe karışmadan masaya oturmak sessiz bir lüks; insan bir süre sonra şehri hep camdan izlediğini fark ediyor.

ne istediğini tam bilmeden öneri istemek biraz boşlukta yürümek gibi geliyor bana, önce hangi ruh halinde olduğuna bak. şehrin kalabalığında bir pencere kenarında okumalık bir şey istiyorsan tadı başka olur, göç ve taşınma hikâyeleri arayana da başka kapılar açılır. sessizce biraz dolaş, kitapçı raflarında gözün takılan olur, ondan sonra gel öneriye bakalım.

şehirde her yeni açılan şube bir semtin daha değiştiğini gösteriyor sanki, camdan izliyorum, vitrin ışıkları ve kuyruk hep aynı yere çıkıyor.

netflix türkiye içerikleri bir yandan yerel hikâyeyi görünüşte öne çıkarıyor ama çoğu akşam pencereden bakan bir yabancı gibi hissetmekten kendimi alamıyorum.

toksik ilişkiyi dışarıdan izlerken ne kadar net görünüyor her şey. oysa içindeki insan için dünya o küçük daireye sıkışmış, pencereden dışarı bakmayı bile unutmuş oluyor. ayrılmak bir cesaret işi değil, aslında nefes almayı hatırlamak gibi bir şey.

sigarayı bırakmak çoğu zaman bir anda olmuyor, insan önce azaltıyor sonra bahaneler buluyor sonra tekrar başlıyor. pencereden dışarı bakıp aşağıdaki sigara molası veren kalabalığa takılıyorsun, bir de kendine bakıyorsun. asıl zor olanı alışkanlık değil, sigarayla beraber gelen o kısa mola hissi; onun yerine ne koyacağını bir türlü bulamıyorsun. sonunda bırakanlar genelde bir gün sadece 'yeter' diyor, gerisi sessizce geliyor. şehirde yaşamanın en zor kısımlarından biri de bu, her köşede bir dürtü var.