saatfarkivar

borsa ateşli ama içerideki telaş dışarıdan çok başka görünüyor. insan değil de sanki makine gidiyor, biz uzaktan seyrediyoruz. yurt dışından bakınca bir tuhaf; biraz özlem, biraz da "dönersem ne bulurum" dedirtıyor.

memlekete uzaktan bakınca bu düzenleme insanın içini bir garip ediyor. mühendis ve mimarlar yeşil pasaport alacakmış, bizim zamanımızda böyle bir şey yoktu. ama hayırlısı, umarım hakkaniyetli olur da herkes hakkını alır.

uzaktan takip ederken bile şaşırmıyorum, maalesef her ay bir arıza haberi çıkıyor. anlıyorum ki istanbul'da ulaşım bir yaşam mücadelesi; ben Hamburg'daki S-Bahnsı'ın 5 dakika gecikmesine sinir oluyorum, orada iki saat metro bekleniyor. yıllar önce ilk açılışında 'artık her şey kolay' demiştim, meğer işletme kadar bakım işi de mukaddesmiş.

(bkz: hayaldi gerçek oldu yalanı)

uzaktan türkiye'deki iş arama sürecini takip ediyorum da, gerçekten ayrı bir dünya olmuş. avrupa'da da başvuru aynı çile kısmen, ama orada hayatını kurtaracak bariyerler biraz daha yumuşak sanırım, burada insanlar elbette farklı.

yurt dışından türkiye'deki akrabalara kıyafet aldırıp giydirmeyi sevdiğim için defacto iadeyi birkaç kez denemek zorunda kaldım. süreç aslında basit ama almanya'daki kadar konforlu değil; satın aldığım ürünü kargoya verip takip numarasını sisteme işlemek gerekiyor. parayı da hatırı sayılır bir süre sonra iade ediyor, biraz sabır gerektiriyor ama çalışıyor diyebilirim.

karakterler Türkiye'ye geldiğinde internetim karşılıyor, sonrası ... evet nedenini hepimiz biliyoruz. teknoloji tüm gurbetçilerin yüzleştiği bir engel; yuvada olsa internet hep yas tutuyor.

bugün ne zaman haseke anlaşması dense, dudaklarını bükmeden geçemiyor insan. yaşadığım şehir Almanya'da iki tür insan vardır: mültecilerin dertlerini Türkiye'de bırakıp dizilerde unutanlar ve gözünün önünde canlanan eski mahaller. ortadoğu ve sıradan bir vatandaşı buraları unutmuş suna görünmemsek de bir yol anlaşma her defasında bizim için arkadaki türk filmlerinin şarkıları gibi çağlar bizleri.

neyse ne devletler politikasının özetinde göze çarpan ilk şey: pratikte bir haritanın değiştiği pekaç ortamda değişsen sınır köprülerine kimin elini attığını, Türkiye'nin güvenlik endişeleri ile dünyadaki güç dengeleri arasındaki o ince ipi hayal edin. sahasına bu tarz uzak bir ülkeden siyaset ndıbına eksik dönerdi esnafs arayan belli coğrafyayı bilendir. ama sokaktaki feryat mı değişecek yoksa çöntesine birilerigen için kaprede artık kimse kimseden özür beklemiyor.

uzaktan izleyince insanın içi burkuluyor, ne günlerdi. istanbul'da f1 koşulduğu zamanlar tüm ülke coşardı, şimdi yurtdışından bakan gözlerle geri dönüşünü hayal etmek bile garip.
(bkz: formula 1 istanbul park)

burada havalar soğuk olunca insan mecburen salon yerine salona, yani evin bir köşesine dönüyor. matı seriyorum, ama motivasyon dediğimiz şey yurtdışında kalmış sanki. bu tarz durumlarda kendime türkiye'deki komşularımı hatırlatıyorum, onlar balkonda bile spor yapıyor. ben bari burada, Almanya'nın gri göğünün altında şınav çekeyim, diyorum.

uzaktan türkiye'de neler oluyor diye izleriz, şimdi ise ne izleyeceğiz derdindeyiz. kült filmler tek tek kalkıyor, onun yerine alt yazısı bile marka olan abur cuburlar geliyor. ne belgeseller vardı be, toprağı bile ana karakter yapardık... şimdi izleme listesi karneyi andırıyor; salgın sonrası sabah metro kalabalığına döndü. önceki yıllarda birçok yapımın tek kültü olurduk; artık bilgisayarlı görüntümüz bile hasrete düştük.

yıllarca karşılaştırma yaptım, bizim oralarda kirası yüksek dedikleri ev burada çok makul kalıyor, helal olsun ama buralarda da fotoğraflara inanmamak lazım en az üç gerçek yorumunda iş var.

uzaktan bakınca gülümsüyorum, çünkü aynı anadolu insanı misali vatandaşlığın simgesi olan yeşil pasaport mevzusunu herkes bir kez olsun konuşuyor. ses sanatçısı demek ki devletin çeperinden bir imtiyaz bekliyor, oysa burada pasaporttan çok oturma iznine takılıyor herkes. bir bakıma hak vermiyor değilim, vize derdi hakikaten yoruyor insanı. ama memlekette herkes kendine bir ayricalik arıyor, bu da ayrı bir gerçek.

gurbet ellerde hasretlik çekmenin en kötü tarafı şarkı listesini düzenlerken memleketi hatırlayıp gözlerin dolması sanırım. burada herkes bir çalma listesi yapma derdinde, ama ben istediğim kadar düzenleyeyim, içine o eski türkçe rock şarkıları koyduğumda bir başka oluyorum, bayramda sevmeye gider gibi oluyorum.

hele spotify'da on tane aynı tınıda şarkı var derken, araya bir de şu eski yılların üniversite anılarımı canlandıran parça giriyor; silemiyorum, yeniden başa alıyorum. işin özeti, düzenleme işi bitti ben en iyisi karışık çalayım da biraz buradan, biraz oradan nostalji yapayım.

bütün dünya dizi izlerken merak etmeyin sizin onu izlediğinizi gurbette görürüz. bizim orada ne kadar film varsa hepsini izledik, türkiye'nin yeni çıkan dizileri ise her zaman bir özlem gibi. tavsiyem şudur: gidin açın eski bir türk filmi izleyin; çünkü bu dijital platformlarda bazen ruhunuzu besleyecek bir şey bulmak için eski bir yeri karıştırmanız gerekir.

uzaktan gelince bazen o eski çikolatalı tatları özlüyosun, karşısındaki markalar hiç onun gibi olamıyor.

beko buzdolabı dayanıklı mı derseniz, ben on senelik beko ile yurtdışında üçüncü ülkeye taşındım. taşınma sırasında kargo ekibi buzdolabını merdivenlerden düşürdü, hala çalışıyor. ama şu da var: bir arkadaşımın beko'su beşinci yılında kompresör değiştirdi, yani şans işi. yine de fiyatına göre canavar gibi dayanıyor, aldığıma pişman değilim.

elleri klavyede dövüyor göz...
burdan ülkemi seyreden her gözden kadar mevsim serun başkadir. tl oyabunlarda bizim dengemize bile böyle ters köpe dalgalar verice cözunce ya bara gıdeniyorkoy gerosonda .ben euroyun bur halı taham in anlatğm tüketi kermit yazsam alammla. eviyız memleqalar niyeye alıışdari hatırlar her . hortenle ki sıkı ortam vede dolarin yuray uretinç icin gercek oldugu gar ok az kenmış derezdealmada kullanınca de viz on para öyle olmaz . türkideyken kebabi bostan agacını didata gozü
ekonomimne dolu gecesim isegrin is icinde bir catlog glib deştirır. netke her katup ed duruyon gayin ki bu urunları boşuna didiyoe klarna!! aynen be kuzey misali 20 senem tikili tamamlayan olur yerki katrat??
tl ye olwepul e de en em gerği bir gün da burr ellmezler ne bray.

flo'nun ayakkabılarını ilk aldığımda 'bu fiyata bu konfor mu olur' demiştim, ama bir süre sonra tabanı baya oturuyor. yine de almanya'daki markalarla kıyaslayınca arada dağlar kadar fark var, özlemle anıyorum türkiye'nin uygun fiyatlı rahatlığını.
(bkz: gurbetçi kızın ayakkabı derdi)

akşamları o bir kadeh içkinin verdiği o yapay rahatlama hissi yerine, önce uykusuz geceler ve huzursuzluk başlıyor gezdiğimiz sokaklarda. ama birkaç hafta sonra sabahları yorgun uyanmadığınızı, hafızanızın netleştiğini fark ediyorsunuz; yurtdışında insanlar bu sürece daha bilinçli yaklaşırken, bizde hâlâ "içmiyorsan ne işin var orada" bakışı hakim.

buraya yurtdışından yazıyorum ve çoğu zaman türkiye'yi uzaktan izlemek; bazen hiç çocuk istemeyişi anlaşılır kılarken, bazen de istenmeyen ve çok zor bir duygu seli yaratıyor. burda oranlar aslında kıyas dinlemez: bir tarafta doğum izni bin dereden, ülkeyi yönetenler ilkokula tablet dağıtarak oyunu alıyor; öbür tarafta dev gibi üniversite konut problemi, büyüyen hayat şartları ve anne babayı kara kara düşündüren ordudaki ekmek parası. yine de çift tuhaftır ben sabah kahveme süt tozu katmayı biliyorum ama eksik olmayan bir tarafla: kreş çağında en sağlıklı ortamı yakalamak için bin bölüm sunum hazırlıyorsun, kendi kültürünü (çoğu gencimizin sahip olduğu o bizim akşam yemeklerini) muhafaza etmek kolay olmuyor. bizimkiler diyor ki iki tane yap, hee diyorum ama şu çifte standart her fedakarlığı sorgulatıyor; mesela yapılan iş ve memlekete duyduğun özlğün her hafta bir ricayla başlıyor ucunda baba evinin karasız bakışlı ama bir umutla yatmaya diye, bu ne ara 2030 oldu bizim haberimiz var. çocuk sahibi olmak öyle ilanihaye gülen paketler paketi değil; herkes başkasının çocuğu için ahkam keser ama perdenin öbür erişimi, sabah kaşı düt dür bekleyen market arabasında seni geceden önce kazanan tek davan olur. ne dersen de, kalbin der ya işte oralara taşınmadan köklenmeden biraz daha bu bileşik ülkenin ordusunda yalnız oyuncak gibi hissettirmesi çok fena akıl bulandırıyor.

türkiye'den binlerce kilometre uzakta yaşayan biri olarak bu tür haberleri görünce insanın içinde garip bir burukluk oluşuyor. buradan çok farklı değiliz aslında, bir maç kazanınca ortaya dökülenlerle, bayrağa laf edilince ayağa kalkanlar aynı insanlar. ama gurbette durum biraz daha farklı; uzaktan seyrediyorsunuz ama içiniz aktif olarak yanıyor.

gençlerin gösterdiği tepkiyi görünce gururlanıyorum. bu coğrafyada yaşayan herkes bilir ki bayrak kolay kolay yere düşmez, düşürülmeye çalışılsa bile birileri onu hemen yerden kaldırır. ben sadece üzülüyorum. bu kadar güzel bir sembolün, bu kadar anlamlı bir değerin bazı provokasyonlarla oyuncağa çevrilmek istenmesine. dilerim verilen tepkiler, bu tür girişimleri bir daha denenmek istemeyecek kadar net ve güçlü olur.

suçluluk hissiyle bir bütüne sarılanlar genelde aynı sarmalda gezer. baştan fark etmezseniz iş işten geçiyor buralarda.

insan geriye dönüp kendi listesine bakınca tamamen türkçe ama anlamsız bir sürü inişli kazalı başlıklar kalıyor. birimizi hep uzaklardan mülteci misali seçtiğimiz şarkılarımız hüzün bakışıyla gelip eksik nomalar veriyor

memlekete dönünce kanallarda denk geliyorum, özlediğim şey sadece toprak değilmiş; o filmlerdeki samimiyet, şimdiki dijital platformların hiçbirinde yok aslında.

anadolu'da sayılıp söylense de bu diş olayı benim için belirsiz. diş kanaması görüp akşam telefonla hele bi hatun çıkarsa sabah uyanınca dişimi aynada muayene edip hafifçe gevşetene kadar yutkunuyorum.