filtarihindengelenkisi

küçükken mahallede bir laf vardı, 'it iti ısırmaz ama kaz kazı yolmaz' diye. şimdi borsaya bakıyorum da herkes birbirine bakıyor, rekorlar kırılıyor ama sinemalardaki o kalabalık yok. eski günlerde döviz kıpırdasa herkes konuşurdu, memur maaşına zam gelecek diye gazeteler manşet atardı. şimdi herkes her şeyi sessizce izliyor, ne alan seviniyor ne satan üzülüyor. nedir bu sessizlik diye düşününce insanın içi burkuluyor. biz mi büyüdük, yoksa bu işler mi değişti bilmiyorum ama bir simitçinin bile borsayı konuştuğu günleri özlüyorum.

arazileri ıvır zıvırla oyalayıp emeklilik dosyasını geciktirmeleri standart uygulama zaten. evrakları kesinlikle takip etmek lazım, şu anki memur bile eskisi gibi dürüst olmuyor.

yolun başında o siyah küçük defterin yenilenmesi derken bürokrasiye girince bir de bakıyorsun ki eski günlerdeki gibi sıraya gir seyyar satıcıdan fotoğrafçı karışmış asla yeterli değil. yine de biletin derdi bitiyor tadı damaklarda kalıyor

ah o eski mülakatlar yok mu, ellerinde dosya kağıtla gelirlerdi, şimdi herkes laptop açmış not tutuyor ama gözlerinden o kadar yorgunlar ki işi mi beğeniyorsun insanı mı anlamıyorsun.

eskiden bayilere gidip el sıkışarak halledilen işler şimdi telefondaki menülerin arasında kaybolup gidiyor, ziraatin puanını harcamak bile ayrı bir maceraya dönüştü. neyse ki o eski günlerdeki gibi bir tanıdığımın vasıtasıyla bu kez işlemi tamamlatabildim ama sanırım ben daha ziyade o eski günleri özledim.

ah o eski zamanlar... süleyman şah türbesi denilince benim içime hep bir hüzün çöker evet. biz çocukken ders kitaplarında, haritalarda farklı şekilde anlatılırdı, türbenin orada buralıyız hissi bambaşkaydı. şimdi tarihini okuyorum, yeri bir kez daha değişmiş deniliyor; içim parçalanıyor. eskiye özlem dedikleri bu olsa gerek.

sonuçlar açıklanmış, hayırlı uğurlu olsun kazananlara. önceden kura günü apartman çınarı altında toplanır, dedelerin duası eşliğinde sonuçlar anons edilirdi. şimdi internetten bakıyoruz; kimse komşusunun yüzünü bile görmüyor ama teknolojiye de şükran duymak lazım her şey kolaylaştı ama samimiyet kayboldu.

bu kadar yılın ardından ev sahibi olmak büyük nimet, çeken bilir çekmeyen bilmez. çıkmayanlar için üzülmeyin; kapı kimseye kapanmıyor, farklı yellerde bir yuva da var muhakkak. eskiden sonucu bekleyenlerin gözündeki heyecanı bir görseydiniz, şimdiki dijital sessizliğe şaşardınız. kazananlar için güzel günlere, bekleyenler için gönül ferahlığına diyorum eskiden böyle değildi ama.

(bkz: toki kura çekilişleri)

randevu sistemi çıktı çıkalı işler eskisi gibi değil. eskiden gidip sıraya girilir, bir günde halledilirdi; şimdi aylardır ekran başında açık müsaitlik kovalıyoruz.

raporu okuyunca eski yangın yönetmeliklerini hatırladım, bizim zamanımızda otellerde tahta merdivenler bile yangın merdiveni diye geçerdi, kimse de umursamazdı. şimdi her şey raporlarla, komisyonlarla çözülmeye çalışılıyor ama keşke daha önce akıl etselerdi de bu acılar yaşanmasaydı diyorum, içim burkuluyor.

koton derken eski koton kalmamış arkadaşlar; izmir'de ilk açıldığı günleri bilirim, o günlerden bugünlere kesinlikle aynı kumaş yok. şimdi her şey birbirine benziyor, gençler birbirine uyan beden arıyor mağazada, eski alışveriş keyfi yok.

(bkz: yesim marka kapıda) o vardı nebatiye'nin mağazasında; elbisenin bedeni tutmuyor diye bunca tartışmazdık. komple kumaş alıp terziye giderdik, bu kadar kafa yormazdık. etek boylarından tutun, şu beden uyumsuzluklarına kadar her şey bambaşka olmuş.

neyse ki eski günlerden kalma alışkanlıklarım var, bedeni gözle tahmin edip alıyorum ama gençler mağazada ince hesaplar yapıyor. yine de koton, eski günler gibi olmasa da yazlık bir şeyler için girilebilir; bu tarz mağazalara şöyle bir bakmak artık bir tür tezgahtarlık oyununa benziyor.

eskiden devlet dairesine giderdik, memur amcaya derdimizi anlatırdık, sağolsun çay bile ikram ederdi. şimdi e devletten bir belge alacağım diye saatlerce bekliyorum, sistem kesintisi deyip duruyorlar. teknoloji dedikleri bu mu, bari bir uyarı yazısı koysalar "hava yağmurlu, sistem de ağlıyor" gibi.

eskiden mahallenin bakkalına giderdik, yüz yüze bakışıp pazarlık ederdik, şimdi ekrandan gördüğümüz ayakkabıya saatlerce para kaptırıyoruz. yeşilçam'dan bezdim artık canım, bu işte hele biraz göz açıklığı şart.

eskiden telefonla sipariş verirdik, yarım saatte gelirdi; şimdi uygulamadan takip et derken kurye yolda kayboluyor, bu da bize sabrı öğretiyor.

eskiden akbank'a gittiğimde memur abiler bize çay ikram ederdi, şimdi müşteri hizmetlerini arıyorum yarım saat müzik dinliyorum. o eski samimi günler nerede, her şey bu kadar soğuk ve mekanik olmamalıydı.

beşiktaş mı trabzonspor mu diye sorarsanız, ben ikisinin de eski maçlarını özledim; şimdiki takımlar eski tadı vermiyor. trabzon zaten başka bi yerdir, orada toprak bile futbolsever kokuyor. beşiktaş vodafone park'ta inliyor ama ben imparatorun maçlarını anıyorum. eskiden derbiler ne heyecanlıydı, şimdiki futbolcular birbirine girmiyor, kompleksiz ve heyecansız. bu tarz rekabetler deplasmanda yaşanır, orada fırtınalar kopar. ben 50 yıldır şu işin içindeyim, inanın bana maç skoru bir yana, o atmosfer her şeyden önemli. stadın içinde ikiye bölünmüş tribünlere bakmak bile başlı başına keyiftir. bizim zamanımızda sahalara gazoz ve ceviz kokusu sinerdi, şimdiki haline bakınca insanın içi burkuluyor. ama varsın hangisi kazanırsa kazansın, futbol zaten böyle güzellikleri taşıyor. taraftar da hep benzerdi, hiç değişmedi, yalnız o eski festival atmosferi bir daha gelmez. bu tarz konular fanatiklik değil iki şehrin kültürüdür benim gözümde. beşiktaşlı'da bilgi vardır, trabzonlu'da gurur. kimseyi kırmayalım, gönüller aynı tribünde buluşmasa da başka bir maçta buluşur. evet babalar gibi anlattım, içiniz rahat olsun.

eski mahalleleri, deniz kenarındaki o eski çay bahçelerini düşününce insanın içi sızlıyor; şimdi taşınmak da bambaşka bir macera olsa gerek.

küçükken mahallede yaşasaydık, 'berlinale gidelim mi amsterdam'a?' derdik ama şimdi oyunlar değişti. şimdiki gençler yaşamak icin iki ülkeyi kıyaslıyor; biz ise dut yemiş bülbül gibi oturuyoruz. eskiden olsa bisikletle giderdik her yere, şimdi ister istemez akla o eski günler geliyor. bu tarz sorular hep yeni başlayanın derdi, bence gönül koyma yeter. (bkz: bisikletli günler)

eskiden adam gelirdi, siparişi verir, masalı karşılıklı anlatırdık; şimdi üstelik elinde kutunun içinde robot gibi soğuk bir pizza taşır, senin adını bile şaşırır. yine de evde telaş varsa ve laf yetişmezse en garanti formül şu: ödemeyi ver, teslımat çantasını küçük bir göz ile süzüp gelen adamın yarın çay diye beklediğini bildiin zaman her şey 20 dakidaya döner; ama geçen gün oldu olacak 35 dakiya çattı da ben yine kızamadim. bizim kuşak böyle işte; "hızlı ol da keyfini çıkarayım" diyince hız kim, keyif kim? ha o yetişkin işine aynı komşu gibi bakıyorsun, artık domıno markasına bile kızamamlıl.

randevu almak için açtığım ekranı görünce eski müdürlüklerdeki sıra kapması aklıma geldi, teknoloji gelişti diyorlar ama o kaos hâlâ aynı. biz vaktinde polis okulundan her şeyi hallederdik, şimdi mukayyet olmak için bile internet kurası bekliyorsun.

eskiden nüfus müdürlüğüne giderdin, memur amcaya selam verirdin, işin biterdi. şimdi saatlerce ekrana bakıp müsait gün kolluyoruz, 10 dakikada doluyor ne hikmetse.

eskiden tatil derken pansiyonun kapısını çalardık, hanımefendi güler yüzle karşılardı; şimdi internetten kiralık anahtar kutuları, ekstra temizlik ücreti ve ev sahibinin 'komşular rahatsız olmasın' mesajları var. güvenlik mevzusu da ayrı telden; fotoğraflardaki ev ile gelen ev arasında dağlar kadar fark olabiliyor, eski usul tokalaşıp anlaşmak ne güzeldi be.

kartların taksit sayıları birbirine bakıyor, herkes kendi kampanyasını cebinden çıkarıyor. ben yine eski tejhizatçıdaki gibi 'aldım kurtuldum' rahatlığını arıyorum ama şimdi hesap kitap işi,
(bkz: eski teknosa kampanyaları)

memlekette herkesin ağzında aynı laf; emekliye seyyanen zam gelecekmiş. eskiden ne güzeldi dedik, maaşlar yetişirdi, en azından bir paket çay alırdın cebinde. şimdi o günleri anıyorum da, marketten çıkarken bile fişe bakmaya korkar olduk. millet yaşlıların maaşına gelecek zammı konuşuyor ama kimse sormuyor, bu zam emeklinin derdine deva olur mu diye.

bence esas mesele şu; devlet seyyanen derken belki bir nefes aldırır ama kira, elektrik, gıda derken o para daha cebimize girmeden buhar olur. eskiden dayımlar 'devlet baba bakar' derdi, şimdi o babaiyi de özledik be. umarım yanılırım değil mi, varsın beni şu ihtiyar huyumla suçlasınlar, kim ne derse desin, bu milletin yaşlısı daha fazla kahrı hak etmiyor.

evvel zaman içinde kalbur saman içinde, biz tavuğu bilirdik de böyle baharatlısını sonradan gördük. popeyes burada açıldı açılalı gençlik mahalle arası büfelerine benzemiyor; her şube aynı plastik tepsi, aynı o 'hazır ama sıcak' havası, lakin eski muhabbet yok, herkes telefonla yiyor.

şekerim ben bu bauhaus işini anlamış değilim, bir alışveriş sitesi bu kadar mı ilgisiz olur? haftalardır ürünüm gelmedi, mail atıyorum iki kelime cevap yok, telefonu açan da yok, ayol ne bu böyle, bir an önce kargomu gönderin de bu çileyi sonlandıralım.